Việc phim Khát vọng Thăng Long trượt khỏi danh sách đề cử Oscar là cái kết được báo trước từ cuối năm ngoái.
Việc phim Khát vọng Thăng Long trượt khỏi danh sách đề cử Oscar 2012 “Phim tiếng nước ngoài xuất sắc nhất” không nằm ngoài dự đoán của giới chuyên môn. Thế nhưng lần trượt thứ năm liên tiếp này khiến chúng ta tự hỏi liệu con đường tới Oscar của phim Việt có quá xa vời?
Lễ trao giải Oscar 2012 sẽ diễn ra vào ngày 26-2 tới tại Nhà hát Kodak, Los Angeles (Mỹ) và được truyền hình trực tiếp trên toàn thế giới. Như mọi năm, những người Việt ghiền xinê lại háo hức chờ đợi những nghệ sĩ, tác phẩm nào được vinh danh trên thảm đỏ. Và cũng không tránh khỏi ngậm ngùi khi nghĩ về những bộ phim Việt Nam bị… rớt từ vòng ngoài của hạng mục “Phim tiếng nước ngoài xuất sắc nhất” trong năm năm qua.
Mộng Oscar và ám ảnh an toàn
Việc phim Khát vọng Thăng Long trượt khỏi danh sách đề cử Oscar là cái kết được báo trước từ cuối năm ngoái. Hội đồng duyệt phim đi Oscar 2012 của Hội Điện ảnh Việt Nam đã chọn Khát vọng Thăng Long thay vì Long thành cầm giả ca hay Cánh đồng bất tận. Lý do rất đơn giản: Khát vọng Thăng Long có nội dung… an toàn, theo đúng tinh thần của Ban Chỉ đạo Đại lễ 1.000 năm Thăng Long, mang bản sắc dân tộc vì có nội dung kể về một giai đoạn trong lịch sử Việt Nam.
Đạo diễn Lưu Trọng Ninh - cha đẻ của Khát vọng Thăng Long cũng thừa nhận chưa thấy thuyết phục khi phim của mình được chọn. Ảnh: NB
Nhưng chính bản thân cha đẻ Khát vọng Thăng Long - đạo diễn Lưu Trọng Ninh cũng chưa thấy thuyết phục vì phim của mình được chọn, như lời anh nói: “Tôi muốn sửa lại đoạn kết bị khiên cưỡng và đổi tên phim thành Lý Công Uẩn như ý tưởng ban đầu trước khi gửi đi dự Oscar nhưng “lực bất tòng tâm” vì phải tốn rất nhiều tiền để sửa”.
Nếu nhìn lại những phim nước ngoài từng được vinh danh trong lịch sử giải Oscar, người ta sẽ thấy hầu hết tác phẩm có câu chuyện dễ hiểu, dễ chạm đến trái tim người xem không biên giới. Hạng mục phim nước ngoài cũng “kỵ” phim lịch sử chỉ gói gọn trong phạm vi một quốc gia như Khát vọng Thăng Long vì không phải khán giả nước ngoài nào cũng cảm được câu chuyện và thông điệp mà nhà làm phim muốn chuyển tải.
Oscar thiên vị phim châu Âu?
Năm đề cử cuối cùng của hạng mục “Phim tiếng nước ngoài xuất sắc nhất” giải Oscar lần thứ 84 đã thuộc về: Bullhead của Bỉ, Footnote của Israel, In Darkness của Ba Lan, Monsieur Lazhar của Canada và A Separation của Iran. Các nhà phê bình dự báo chiến thắng nhiều khả năng sẽ thuộc về A Separation - bộ phim của đạo diễn Asghar Farhadi vừa đoạt giải Quả cầu vàng...
Từ nhiều năm nay, giải Oscar “Phim tiếng nước ngoài xuất sắc nhất” được xem là vinh dự không chỉ của một cá nhân (đạo diễn) mà còn là niềm tự hào của đất nước mà đạo diễn đó đang sinh sống. Thực tế, do “khẩu vị” của Viện Hàn lâm Khoa học và Điện ảnh Mỹ (AMPAS) giải phim nước ngoài gần như chỉ thuộc về các bộ phim châu Âu. Bằng chứng là 51/63 “Phim tiếng nước ngoài xuất sắc nhất” đã được trao cho những bộ phim châu Âu. Đến nay, chỉ có vỏn vẹn năm phim châu Á, ba phim châu Phi và ba phim châu Mỹ từng được xướng tên ở hạng mục này. Điện ảnh Ý được vinh danh nhiều nhất tại Oscar với 10 phim chiến thắng, trong khi Israel được đề cử chín lần nhưng chưa hề giành được giải thưởng.